Haber: Osman BEKAR
(MANİSA) – Zeytin ağaçlarının bol olduğu Soma’nın Avdan Mahallesi’nde yetiştirici Ertuğrul Özcan, “Zeytin toplamanın kilogram maliyeti 20 lira, yağlık zeytin bugün 25 lira. Bu işin içinden çıkmak mümkün değil. Madem fiyatlar düştü, bunun marketlere de yansıması gerekiyor ki tüketici de fiyatların düştüğünü görebilsin” dedi. İşçiler ise geçim sıkıntıları nedeniyle çalıştıklarını ifade etti. Bir kadın işçi kızının Sinop’ta üniversiteyi kazandığını belirterek, “Yurt çıkmadığı için gönderemedik. 20 bin lira aylık gelirle çocuğumu nasıl okutacağım?” diye konuştu. Bir başka işçi ise geçinebilmek için geceleri hurda topladığını anlattı.
Manisa’nın Soma ilçesine bağlı Avdan Mahallesi’nde zeytin hasadı, düşen ürün fiyatları ve artan maliyetlerin gölgesinde sürüyor. Yağlık zeytinin kilogram fiyatının 10 liraya kadar düştüğünü belirten işçiler, üreticinin ürününü satamadığı için yevmiyelerini ödeyemediğini söyledi. Çoğu emekli işçiler, geçinebilmek ve torunlarına harçlık verebilmek için çalıştıklarını anlattı.
Zeytin işçileri, ürün fiyatlarının düşmesinin doğrudan kendilerine yansıdığını belirterek, bazı günler çalıştıkları halde ücretlerini alamadıklarını söyledi. Bir işçi, “Zeytin topluyoruz ama para yapmıyor. Yine de dalında kalmasın diyoruz. Patron kazanırsa bize verecek, kazanmazsa bize de yok. Biz buraya torunlarımız için geliyoruz, kendimiz için değil” diye konuştu.
Emekli bir kadın işçi de aylığının geçinmeye yetmediğini belirterek, “Mecbur çalışıyoruz. Torunlarımıza para veremiyoruz, istediğimizi alamıyoruz. Bazen torunlarımıza görünmemek için başka kapılara gidiyoruz” dedi.
Eşini kaybettikten sonra aylığı azalan bir başka kadın işçi ise torunlarına harçlık verebilmek için zeytin topladığını anlattı. Kadın işçi, “Torunlarım yanımda. Okula giderken ‘Babaanne, ben gidiyorum’ dediği zaman eline beş kuruş vereyim, simit parası olsun istiyorum. Harçlık verebilmek için geliyorum” ifadelerini kullandı.
“SABAHIN BEŞİNDE KALKIYORUZ, BİR BARDAK ÇAY İÇEMİYORUZ”
İşçiler, artan hayat pahalılığı nedeniyle en temel ihtiyaçlarını bile karşılamakta zorlandıklarını dile getirdi. Bir kadın işçi, “Sabahın beşinde kalkıyoruz, burada çalışıyoruz. İsyan ediyoruz ama sesimizi duyan yok. Zeytin ucuz. Patronlar zeytini satamıyor, bizim patronlarımız da bize para veremiyor” dedi.
Bir başka kadın işçi ise kızının Sinop’ta üniversiteyi kazanmasına rağmen barınma ve geçim masrafları nedeniyle eğitimine başlayamadığını belirterek, “Yurt çıkmadığı için gönderemedik. 20 bin lira aylık gelirle çocuğumu nasıl okutacağım? Çok üzüldük ama yapacak bir şey yok” diye konuştu.
Geçmişte çiftçilikle geçinen ailelerin bugün temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığını söyleyen emekli bir işçi de, “Babam bizi çiftçilikle büyüttü. Eskiden babam çarşamba günü sebze satarak insanların bir aylık kazancı kadar para kazanıyordu. Ama şimdi karnımızı doyuramıyoruz” ifadelerini kullandı.
“CEBİMDE BİN LİRA YOK, GECELERİ TENEKE TOPLUYORUM”
Zeytin hasadında çalışan emekli bir erkek işçi, 25 bin 500 lira maaşının 14-15 bin lirasını kiraya verdiğini, geçinebilmek için geceleri de hurda ve teneke topladığını anlattı.
İşçi, şunları söyledi:
“Elektrik faturalarımı, su faturalarımı ödemek ve geçinmek için geceleri dışarıdan teneke topluyorum. Bugün cebimde bin lira para yok. Sabah ekmek alabilmek için arkadaşlarıma mesaj atıyorum. Bir gün birimiz çay, bir gün birimiz simit, bir gün birimiz peynir getiriyor. Böyle toplanıp yemek yiyoruz. Ben açım, arkadaşım aç. Biz açız, biz bitiğiz. Sahil bölgelerine çim yolmaya, ot yolmaya, ırgatlık yapmaya gittiğimizde yemekhanelere giriyoruz, mutfaklara bulaşıkçı benim emekli kardeşim, ben de bulaşık yıkıyorum. Dışarıdan ülkelerden gelen insanlar ehlikeyif yatıyorlar. 25 bin 500 lira alan ben, 14-15 bin kira verip, haftada bir kere pazar yapıp, geçimimizi nasıl sağlayacağız?”
66 yaşındaki başka bir emekli işçi de yaşadığı geçim sıkıntısını, “Devletten emekliyim. Görüyorsunuz, yediğimiz salçada yağ yok. Artık isyan ediyorum, karnımı doyuramıyorum. Bu kadar şey yaşadım ama bu hale geldik” ifadelerini kullandı.
ÜRETİCİ: ZEYTİN TOPLAMANIN KİLOGRAM MALİYETİ 20 LİRA
Zeytin üreticisi Ertuğrul Özcan ise Avdan Mahallesi’nde her yıl 15 bin ila 20 bin zeytin ağacının hasadını yaptıklarını belirterek, artan girdi maliyetleri ve düşen fiyatların üreticiyi zor durumda bıraktığını söyledi.
Mazot ve gübre fiyatlarının yükseldiğini, zeytin fiyatlarının ise son dört yılın en düşük seviyelerine gerilediğini ifade eden Özcan, toptan zeytinyağı fiyatlarının önceki yıllarda 300-350 lira seviyelerinde konuşulurken bu yıl 200-250 lira bandında telaffuz edildiğini anlattı.
Üretim maliyetlerinin karşılanamadığını vurgulayan Özcan, “Burada çiftçinin para kazanması mümkün değil. Zeytin toplamanın kilogram maliyeti 20 lirayı buluyor. Yağlık zeytin bugün 25 lira. Bu sadece toplama maliyeti. Bunun gübresi var, mazotu var, budaması var, bahçenin sürülmesi var. Bu işin içinden bu şekilde çıkmak mümkün değil” diye konuştu.
İşçilik giderlerinin de bir önceki yıla göre yüzde 50-60 arttığını belirten Özcan, bu yıl işçilere günlük 1500 ila 2 bin 500 lira arasında ödeme yapıldığını söyledi. Üreticinin yaşadığı fiyat düşüşünün market raflarına aynı ölçüde yansımadığını ifade eden Özcan, “Zeytinyağı ve zeytin fiyatı düştüğü zaman bunun yükü sadece üreticinin üzerine kalıyor. Madem fiyatlar üretici açısından düştü, bunun marketlere de yansıması gerekiyor ki tüketici de fiyatların gerçekten düştüğünü görebilsin” dedi.
